Mijn naaste denkt aan zelfmoord

In het kort

Als iemand van wie je houdt aan zelfmoord denkt, is dat voor jou ook zwaar.
Probeer er samen over te praten. Luister vooral. Kom niet met adviezen en oplossingen.
Help je naaste om hulp te zoeken. Bijvoorbeeld bij de huisarts of hulplijn 113.

Hoe merk je dat je naaste aan zelfmoord denkt?

Mensen die denken aan zelfmoord gaan niet vaak zelf naar een arts of psycholoog om daarover te praten. Ze kunnen wel steun zoeken bij mensen die ze vertrouwen. Vaak begint iemand er zelf niet over te praten. Jij bent daardoor als partner, vriend of familielid heel belangrijk.

Signalen dat iemand aan zelfmoord denkt

Soms zijn er signalen. Dingen waaraan je kunt merken dat iemand wanhopig is en gedachten heeft aan zelfdoding. Bijvoorbeeld:

dingen die iemand zegt, zoals ‘Ik zie het leven niet meer zitten’, ‘Het heeft geen zin meer’ of ‘Zo hoeft het van mij niet meer’
hoe iemand doet. Bijvoorbeeld: iemand lijkt steeds heel moe, kijkt je niet aan, reageert bijna niet op je, kijkt verdrietig of doet zichzelf pijn. Iemand kan ook heel actief en vrolijk doen.

Grotere kans op zelfmoord

Sommige situaties maken de kans groter dat iemand aan zelfmoord gaat denken, zoals:

een psychische ziekte, bijvoorbeeld een depressie, verslaving of psychoses
een groot verlies, zoals ontslagen worden of scheiden
geldzorgen of schulden
een heftige gebeurtenis, zoals geweld meemaken of een nare ervaring met seks

Wat kun je doen voor je naaste met zelfmoord-gedachten?

Je kunt deze dingen doen om je naaste te helpen:

Vragen en luisteren

Probeer er samen over te praten.
Durf vragen te stellen zoals: Welke problemen heb je? Wat denk je allemaal? Wat voel je? Vraag door: Wat bedoel je daarmee? Wat helpt je meestal als je je zo rot voelt?
Luister vooral heel goed.
Probeer echt te begrijpen wat je naaste zegt.
Geef geen oordeel.
Het helpt je naaste niet als je zegt wat jij ervan vindt.
Kom niet meteen met oplossingen of tips.
Het is logisch dat je wilt helpen. Maar je naaste kan dan denken dat je het probleem niet serieus genoeg neemt. Of dat je denkt dat je het ‘wel even oplost’.
Er gewoon voor iemand zijn is al goed. Neem de tijd. Doe en zeg aardige en lieve dingen.
Ga bijvoorbeeld echt naast je naaste zitten, als dat kan.

Zoek samen hulp

Help je naaste om hulp te zoeken. Stel voor om samen hulp te zoeken.
Zoals hulp van de huisarts of 113.nl.

Blijf iemand met zelfmoord-gedachten steun geven

Bespreek samen hoe je kunt merken dat het slechter met je naaste gaat.
Wat doet of zegt je naaste als de gedachten aan zelfmoord erger worden? Je kunt dit ook samen invullen in het veiligheidsplan van 113.
Blijf vragen hoe het gaat met de gedachten aan zelfmoord. Ook als het weer beter lijkt te gaan. Wacht niet tot je naaste er zelf over gaat praten. Of tot het echt niet goed gaat.
Vraag of je naaste wil praten of liever iets anders wil.
Bijvoorbeeld samen een wandeling maken, muziek luisteren of juist stil zijn en niets hoeven.

Bied geen alcohol of drugs aan

Bied geen alcohol of drugs aan.
Alcohol en drugs maken de kans groter dat iemand iets doet zonder er goed over na te denken.

Hoe zorg je voor jezelf als je naaste aan zelfmoord denkt?

Als iemand van wie je houdt aan zelfmoord denkt, is dat ook heel zwaar voor jou.

Je voelt je misschien machteloos of schuldig. Of je bent boos en bang. Door al die zorgen denk je misschien minder aan hoe het met jezelf gaat. Het kan dan makkelijk allemaal te veel voor jou worden.

Vraag ook hulp voor jezelf:

Praat met iemand die je vertrouwt over wat je meemaakt. En hoe je je daardoor voelt. Dat kan al helpen.
Je kunt ook hulp voor jezelf vragen via je huisarts of de hulpdienst 113.nl. Zij zijn er ook voor naasten van mensen die denken aan zelfmoord.

Kijk voor meer adviezen bij iemand steunen met psychische klachten.

Wanneer bellen als je naaste aan zelfmoord denkt?

Bel meteen 112 als je naaste een zelfmoordpoging heeft gedaan of nu in levensgevaar is.
Laat je naaste niet alleen.

Maak je je erge zorgen over je naaste? Zoek dan direct hulp:

Hulp van maandag tot en met vrijdag tot 5 uur ’s middags

de psycholoog of psychiater van je naaste
of de huisarts van je naaste: die kan direct helpen of je naaste doorsturen naar een therapeut, psycholoog of psychiater

Hulp na 5 uur ’s middags, ’s nachts en in het weekend

de psycholoog of psychiater via een telefoonnummer voor spoed
Niet elke behandelaar heeft zo’n spoednummer.
de huisartsen-spoedpost

24/7 advies van 113

Voor informatie en advies kun je de hulpdienst 113 bellen. Of chat op 113.nl.

Meer informatie over denken aan zelfmoord

Advies en informatie als je je zorgen maakt om iemand: 113.nl.
Je kunt ook bellen met hulplijn 113 of een chatgesprek starten.
Hoop, steun en contact met andere naasten: Houd Moed

Over deze tekst

Artsen en tekstschrijvers van Thuisarts hebben deze informatie gemaakt met:

Lees wie de informatie van Thuisarts maakt.
Lees wat een richtlijn is en hoe die wordt gemaakt.

Bron: Thuisarts.nl

Op de hoogte blijven?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief