Sinds begin dit jaar werken DepressieNet, het Radboudumc, Pro Persona en de Depressie Vereniging samen aan DepressieKompas Nijmegen: een initiatief dat moet helpen om mensen met een depressie sneller op de juiste plek in de zorg te krijgen. De afgelopen maanden stonden in het teken van een uitgebreide verkenning binnen de regio Nijmegen. Wat zijn de grootste knelpunten? Waar lopen zorgverleners tegenaan? Wat ontbreekt er? En wat is er nodig? De verkenning heeft veel waardevolle inzichten opgeleverd en geeft richting aan de volgende fase van het project.
Wat leert de verkenning ons?
Het organiseren van goede depressiezorg en verwijzingen is ingewikkeld. De gesprekken maakten duidelijk dat het grootste knelpunt voor verwijzers niet zozeer een gebrek aan aanbod of informatie is, maar vooral het plaatsen van de patiënt. Verwijzers kampen met name met de vraag: “Welke patiënt past waar?”. Dat is extra lastig als er wachtlijsten zijn, de situatie snel kan escaleren, of zorgaanbieders strikte toelatingscriteria hanteren.
Mensen met een depressie en andere problemen tegelijk (zoals angst, trauma of sociale problemen) krijgen hier het vaakst mee te maken. Zij passen niet netjes in één categorie, en vallen daardoor vaak tussen wal en schip. Meer informatie of een betere lijst met aanbieders lost dat niet allemaal op. Maar het zichtbaar maken van wie wat doet en waar het vastloopt, kan wel het gesprek daarover op gang brengen.
Wat ontbreekt er?
Er is in de regio geen gedeeld beeld van wie welke patiënt behandelt en wanneer iemand toe is aan zwaardere of juist lichtere zorg. Iedere organisatie hanteert eigen criteria en werkwijzen. Zorgverleners kunnen lastig ergens laagdrempelig terecht met een inhoudelijke vraag over een specifieke patiënt. En als een doorverwijzing mislukt of wordt afgewezen, kan dit nergens gemeld worden. Zo gaan waardevolle ervaringen verloren en is er dus geen kans om hier samen iets van te leren.
Zorgverleners hebben dan ook geen behoefte aan nog meer informatie in de vorm van een kaart of lijst met aanbieders. Ze vragen juist om duidelijkheid: welke zorg is wanneer passend? Wanneer moet je opschalen? En bij wie kun je terecht als je twijfelt? Daarnaast is er een behoefte aan gezamenlijke afspraken: niemand voelt zich nu verantwoordelijk voor de patiënt die tussen partijen beweegt. Daarvoor zijn samenwerkingsafspraken nodig over de hele zorgketen.
Veel goede bestaande initiatieven, maar ze dekken niet alles
Uit de verkenning bleek dat er in de regio al veel goede initiatieven bestaan, zoals Mental Health Verbindt en het Mentaal Gezondheidsnetwerk, met het Verkennend Gesprek, Slimverwijzen.nl en de Transfertafel. De behoefte ligt daarom niet zozeer bij een nieuw losstaand platform, maar vooral bij betere inhoudelijke ondersteuning en samenwerking tussen bestaande partijen. Het DepressieKompas hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden, maar kan juist aanhaken bij bestaande initiatieven en deze inhoudelijk versterken.
Tegelijkertijd is duidelijk dat een deel van de huidige initiatieven niet het hele spectrum bedienen. Ze richten zich voornamelijk op de eerste lijn (zoals de huisarts) en dekken slechts een deel van de verwijzingspaden, terwijl ook psychologen en andere zorgverleners regelmatig rechtstreeks doorverwijzen zonder gebruik te maken van consultatieroutes zoals het Verkennend Gesprek. Daar liggen nog kansen.
De complexe verwijsroutes waar een patiënt met depressie doorheen beweegt, van huisarts tot generalistische ggz (zoals een psycholoog of basis-ggz praktijk), specialistische ggz (zoals een ggz-instelling) en topreferente ggz (hoogspecialistische ggz).
De volgende stap
Op basis van de verkenning wordt de koers voor het DepressieKompas concreter. De komende weken wordt het plan van aanpak aangescherpt op basis van de uitkomsten van de verkenningsfase. Daarna start de ontwikkelfase. In september wordt een eerste concreet product opgeleverd om de depressiezorg in de regio Nijmegen te verbeteren.
Met DepressieKompas Nijmegen willen de betrokken partijen uiteindelijk bijdragen aan snellere, beter passende en beter afgestemde depressiezorg zodat mensen minder lang hoeven te wachten op hulp die écht aansluit bij hun situatie. Wil je meer weten over het DepressieKompas Nijmegen of ben je betrokken bij de depressiezorg in de regio? Neem dan contact op via het contactformulier of schrijf je hieronder in voor de nieuwsbrief.